Kerkstraat 81 omstreeks 1935In 1937 werd de gevel van dit 17e eeuwse pand gemoderniseerd. Andries Kruider, koopman uit Blokzijl, had in het pand rechts er naast al een winkel en wilde uitbreiden. De gevelsteen die vermoedelijk het bouwjaar aangeeft, 1678, werd gespaard en ongeveer op dezelfde plek ingemetseld. Foto’s van eerder uit de jaren 1930 geven het beeld van een 17e eeuws pand zoals dat ook elders in Vollenhove voorkomt. Het jaartal 1678 komt ook voor op huizen in de buurt: enkele jaren daarvoor heeft een grote brand gewoed op het Hollandse Plein.

Ik heb geprobeerd de geschiedenis van het huis te reconstrueren aan de hand van genealogische gegevens, het vuurstedenregister uit 1752,  de volkstelling van 1748 en het kadaster vanaf 1832.

In 1663 komt schoenmaker Arend Hilderink uit Zwolle, wordt burger en in 1664 lid van het gilde van kooplui en schoenmakers.  Hij trouwde in 1663 met Hendrikje Vos uit Genemuiden. Vanaf 1670 tot 1703 bekleedde hij diverse functies in het stadsbestuur. In 1685 was zijn vermogen ongeveer f 500, in 1694 f 2000. Een rijk man dus. Vermoedelijk liet hij dit huis bouwen en liet het na aan zijn oudste dochter Jannetje die in 1684 trouwde met Hendrik Roothart die in 1683 burger van Vollenhove was geworden.

Hun zoon Arnoldus (1694-?) werd belastingpachter en daardoor schatrijk. Zijn eerste vrouw Maria Boereboom overlijdt in 1750, hij hertrouwt in 1751 met de weduwe Cornelia van Apperlo en verzamelde veel geld dat hij belegde in huizen in de buurt en op het Ambt, waaronder een buitenhuis op Wendel. In 1758 was zijn vermogen ruim f 11.000. Hij was ook koopman, had een winkel – mogelijk in wijn. Zijn enige zoon, Hendrik, geboren in 1717, overleed vermoedelijk jong.

detail kadasterkaart 1832Het vermogen werd nagelaten aan Arnoldus Roodhart Ekker (1756-1804), zoon van de uit Duitsland afkomstige chirurgijn Albert Hendriks Ekker die in 1754 was getrouwd met een zekere Henrica Arends. Er wordt nu aangenomen, dat zij een onwettige dochter was van Arnoldus Roothart, geboren ergens voor 1739. Het huwelijk met Ekker vond plaats in Beulake, doorgaans een teken dat er iets bijzonders aan de hand was. In het testament staat ook dat Arnoldus, de mogelijke grootvader, vindt dat de kleinzoon in Amsterdam een goede opleiding als koopman in wijnen moet krijgen. De affiniteit met wijn heeft mogelijk ook een relatie met het bezit van het huis ‘De drie doggen’, een (voormalige) herberg in de buurt van de Landpoort, een paar huizen verderop.

De zoon van Arnoldus, dat is Jannes Roothart (1801-1854), heeft een grutterij die na zijn dood nog enkele jaren – tot 1863 – wordt voortgezet door Anne Pees uit Blokzijl en Willem de Olde (1834-1873), in het pand dat nu café De Doppe is. Dit pand en dat er naast (het werd een boerderij) werden gekocht door baron Gerard Sloet van Oldruitenborgh (1831-1911).

De moeder van Jannes stierf in het kraambed, en vader Arnoldus trouwde vermoedelijk kort daarna met de weduwe Wilhelmina Middendorp (1767-1848). Ze kregen twee dochters, Femmigje in 1802 (zij trouwde met de muziekleraar van de Franse school en vertrok met hem naar Enkhuizen) en Henderica in 1803 die in 1827 ook met een leraar van de Franse school trouwde: Wiecher Weijs uit Blokzijl. Hun derde kind werd Michiel Wiechers Holterman Weijs genoemd. Schilder Michiel Holterman (1773-1850) was hun stiefvader, rond 1806 getrouwd. De drie kinderen zullen in dit gezin opgevoed zijn, en krijgen hun erfdeel uit de nalatenschap van Wilhelmina. In het kadaster staan in 1832 drie kavels op naam van Johannes (A230, A231 en A77) en twee kavels op naam van Michiel (A232 en A233). Deze laatste kavel is het pand dat nu Kerkstraat 81 is, toen was het Kerkstraat 57.

In 1840 wordt het huis verkocht aan belegger slager Wicher Heetebrij die ook een huis aan de overkant van de straat heeft. Maar in 1850 woont Michiel er nog, met het gezin – en mogelijke opvolger als schilder – van Jan Jongman (1794-1879), zoon van zijn zus Anna Catharina Holterman.

In 1852 wordt het verkocht aan Jan Alberts Rook (1779-1867), een veehouder in ruste maar ook winkelier. In 1863 verkoopt hij het aan Toon of Teunis Zelhorst en Barta Grolleman, tot dan – vanaf 1826 – vader en moeder van het Armhuis, verderop in de Kerkstraat, waartegenover ze ook woonden. Ze kwamen uit Raalte en Wijhe, van hen stammen alle Vollenhoofse Zelhorsten af. Jongste zoon Derk (1835-1883) trouwde met boerendochter Gerrigjen Paalder (1833-1903) en kreeg het huis, dat daarna naar hun derde zoon Hendrik ging (1864-1924) die hier mogelijk tot zijn overlijden een boerderij had. In 1892 is hij getrouwd met boerendochter Reintje Willems Morre (1870-1933). Het huis, toen nummer 69, werd in 1937 verkocht aan (buurman) Andries Kruider die het verbouwde tot winkel. Nog onduidelijk is of hij alleen de gevel vernieuwde, of het hele pand opnieuw bouwde tussen de huizen van de buren. In dat laatste geval hebben we gelukkig de foto’s nog.

De manufacturenwinkel werd in 1967 verkocht aan de familie Klappe. Vanaf 1987 tot 2023 was het een winkel in dierenbenodigdheden.